Stinzenroute

 

 

Domies Toen is een botanische tuin met museumerkenning. De tuin staat bekend om haar collectie vroegbloeiende stinzenplanten. De term stinzenplanten is afgeleid van het Friese woord 'stins', dat gebruikt wordt om een versterkte stenen (adellijke) woning aan te duiden. De Groningse naam voor een dergelijk versterkt steenhuis is 'borg', en men noemt stinzenplanten in Groningen dan ook wel "Börgbloumkes".
Stinzenplanten treffen we alleen aan op plaatsen die vanouds behoord hebben tot stinzen, borgen, kastelen, buitenplaatsen en oude boerderijen.Vermoedelijk werden stinzenplanten als sierplanten geïntroduceerd en zijn zij in de loop van de jaren verwilderd.
Buiten de beschreven terreinen komen de planten in die omgeving in het wild niet voor.
Domies Toen bevat vrijwel de gehele collectie stinzenplanten, waaronder een aantal zeer zeldzame soorten, zoals het Haarlems klokkenspel.
Stinzenplanten zijn te zien van eind februari tot begin april, al naar gelang het weer natuurlijk!
Domies Toen biedt dan een
rondwandeling met veel informatie over stinzenplanten. Eén van de planten die men bij het volgen van deze route kan tegenkomen is: het Japans Hoefblad - Petasites Japonicus
"Zijn exotische naam maakt het direct duidelijk; deze komt uit Japan. In 1897 is hij vanuit het bij Japan liggende eiland
Sachalin in Engeland ingevoerd. Hoewel Japanners klein heten te zijn, is deze plant met zijn bladeren tot één meter breed een ware joekel. Maar voordat de bladeren komen, is het eerst genieten van de bloemen. De witgele bloemtros is opgebouwd in een tros, omgeven door geelgroene schutbladen.
Omdat het Japans hoefblad zo vroeg is, valt hij met zijn decoratieve bloemen, die wel op bloemkooltjes lijken, direct op. Hij groeit graag aan de rand van het water en heeft veel ruimte nodig. In West-Nederland, de Gooi- en Vechtstreek, zijn maar enkele vindplaatsen, doch in Groningen is hij relatief op veel plekken te ontdekken, vooral bij oude boerderijen op het Hogeland."
Op 24 maart 2006 presenteerde Domies Toen het boek "Stinzenplanten in Noordwest-Groningen - ‘Börgbloumkes in en rond Domies Toen". Het boek bevat een omschrijving van de meest voorkomende stinzenplanten, de tekeningen zijn van Jelle van Nimwegen. Zie ook www.stinzenplant.nl
In 2006 werd aan dit boekje het keurmerk
GEGARANDEERD GRONINGEN uitgereikt door de heer J.G.M. Alders, commissaris van de koningin in Groningen. Het boek is opgenomen in de rubriek 'kunst' en is bij Domies Toen te verkrijgen.