Het verhaal van Ellen
Ellen Meereboer, werkt nu meer dan drie jaar als vrijwilligster in de
tuin van Domies Toen.
'Ik doe dit graag en geniet erg van de sfeer die de
tuin en de theeschenkerij uitstralen. Verder is het de samenwerking met de
anderen die erg prettig en heel gezellig is."
"Ik houd mij o.a. bezig met het verzamelen en sorteren van de zaden. Deze
worden verkocht in de theeschenkerij of weer gebruikt voor het inzaaien in
de tuin zelf. Het is zo boeiend en verrassend om te zien hoe al die planten
hun eigen manier hebben gevonden om hun zaden kwijt te raken.
Veel planten
maken gebruik van de wind. Bij windvlagen worden de elastische stelen heen
en weer geslingerd en de zaden in porties uitgestrooid, dit gebeurt
bijvoorbeeld bij de Klaproos. Andere zaden kunnen meegenomen worden door de
wind doordat ze zo licht zijn of doordat het zaad is toegerust met behaarde
en geveerde diasporen, zoals de pluizen van de Morgenster.
Dan is er de
verspreiding door water, zoals het wegspoelen door regenwater. Er zijn ook
planten met bloemen met een komvormige holte in combinatie met een
veerkrachtige steel. Hierdoor spatten de zaden eruit als er regendruppels
vallen. Dit mechanisme wordt onder andere toegepast door de Dotterbloem en
Goudveilsoorten.
Verder heb je de verspreiding door de plant zelf, de
vruchten exploderen waardoor het zaad wordt weggeslingerd. Voorbeeld hiervan
is de
Rolklaver. Als je licht op de rijpe vrucht drukt, zullen de kleppen zich
spiraalvormig inrollen en de zaden wegslingeren.
Dan heb je nog het zaad met
de mierenbroodjes. Het mierenbroodje is een voedselrijk aanhangsel waar
mieren dol op zijn. Het aantal geschatte Nederlandse plantensoorten die door
mieren wordt verspreid is 200, dit is ongeveer 15%. Onder andere bij de
Holwortel is het mierenbroodje goed waar te nemen.
Een andere manier die
planten hebben ontwikkeld om hun zaden door dieren te verspreiden is door
gebruik te maken van de mobiliteit van anderen: dieren en mensen.
Bijvoorbeeld vruchten die in de vacht of kleding van de voorbijgangers blijven hangen. Zo
verzorgt
Lopke, mijn hond, wekelijks de verspreiding van het kleefkruid en - erger nog
-
de Grote Klis over een afstand van minstens 13 kilometer, van Domies Toen
naar huis!
Toen ik mij bewust werd van deze talloze creatieve en geraffineerde .mechanismen ging ik zaden beter bekijken.
Eigenlijk ben ik zaden en zaaddozen minstens net zo mooi gaan vinden als de bloemen. En als je ze in een vaasje zet blijven ze ook nog langer staan."
terug
